Ilustracja do artykułu "Stypendia naukowe"

17.11.2021

Stypendia naukowe – jak je zdobyć

Stypendia naukowe mogą być istotnym wsparciem w rozwoju kariery i zainteresowań badawczych. Co ważne, tego rodzaju programy stypendialne są kierowane nie tylko do studentów, doktorantów czy młodych naukowców, ale także uczniów czy absolwentów. Różnorodność naukowych programów stypendialnych sprawia, że prawie każdy może znaleźć wśród nich ofertę dla siebie. Jak zatem można zdobyć stypendium naukowe? W niniejszym artykule dzielimy się z Wami naszą wiedzą.

Co to jest stypendium naukowe?

Stypendia naukowe mogą być nagrodą za dotychczasowe osiągnięcia, lub wsparciem przyszłych działań naukowych, realizowanych w ramach stypendium. Warto pamiętać, że stypendia naukowe przyznawane są w różnorodnych dziedzinach – zarówno humanistycznych, jak i ścisłych.

Jak wynika z unikalnego badania społecznych programów stypendialnych w Polsce „Mapa stypendiów III”, przeprowadzonego przez Fundację Dobra Sieć, stypendia naukowe są najliczniejszą grupą społecznych programów stypendialnych w Polsce – w latach 2019-2020 zanotowano aż 237 takie programy. Jednocześnie warto pamiętać, że wiele programów stypendialnych ma charakter hybrydowy – oznacza to, że organizatorzy biorą pod uwagę kryteria różnego typu (np. artystyczne i naukowe).

Z badania wynika również, że najczęściej stypendia naukowe kierowane są do uczniów i studentów. Organizowane są także stypendia naukowe kierowane do doktorantów, absolwentów czy naukowców. Co ważne, w porównaniu z badaniem przeprowadzonym w latach 2017-2018, liczba stypendiów naukowych kierowanych do uczniów, studentów i doktorantów wzrasta.

Kto przyznaje stypendia naukowe?

Najczęściej stypendia naukowe przyznawane są przez samorządy. Według raportu z badania Fundacji w latach 2019-2020 aż 145 programów stypendiów naukowych było zorganizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Są to najczęściej stypendia o charakterze lokalnym, przyznawane mieszkańcom danej gminy, miasta, powiatu czy województwa.

Inne podmioty, które przyznają stypendia naukowe to m.in. fundacje i stowarzyszenia (50 programów w latach 2019-2020), szkoły wyższe (15 programów) czy firmy (12 programów). Są to często, choć nie wyłącznie, programy o charakterze ogólnopolskim.

Jakie są kryteria stypendiów naukowych?

Stypendia naukowe mogą być przyznawane na podstawie dotychczasowych osiągnięć (np. średnia ocen, publikacje naukowe, wystąpienia) lub złożonych projektów badawczych czy innych planowanych działań naukowych (np. studia, udział w konferencji). Co ważne, te dwa rodzaje kryteriów nie wykluczają się wzajemnie – przykładowo, w przypadku stypendiów finansujących studia ważne będą zarówno dotychczasowe osiągnięcia jak i motywacja do podjęcia studiów oraz plany naukowe kandydata/kandydatki, które należy opisać w formularzu aplikacyjnym.

W zależności od programu, organizatorzy mogą brać pod uwagę także inne kryteria, nie związane bezpośrednio z dorobkiem naukowym kandydata/kandydatki. Mogą to być np. dochód w rodzinie, działalność społeczna i wolontariat, wiek czy poziom edukacji kandydata/kandydatki (np. stypendia kierowane tylko do uczniów czy studentów).

Wszystkie kryteria danego programu powinny być szczegółowo opisane w regulaminie, dlatego zachęcamy do uważnej lektury regulaminu stypendium, który nas interesuje.

Co ważne, często do formularza aplikacyjnego należy załączyć dodatkowe dokumenty, potwierdzające dorobek naukowy osoby starającej się o stypendium (takie jak np. dyplom ukończenia studiów). Popularne jest również wymaganie referencji od nauczycieli lub opiekunów naukowych.

Jak znaleźć stypendium naukowe?

W poszukiwaniu stypendiów z pewnością warto zajrzeć do bazy portalu MojeStypendium.pl. Dodajemy do niej programy z aktualnie otwartym naborem z całej Polski. Co ważne, na portalu poza bazą stypendiów krajowych znajduje się także wyszukiwarka stypendiów zagranicznych, gdzie można filtrować stypendia m.in. ze względu na interesującą nas dziedzinę czy kraj wyjazdu.

Jednocześnie warto sprawdzać stronę internetową lokalnego samorządu – tam najczęściej zamieszczane są informacje o naborach na stypendia prowadzone przez te podmioty. Dla studentów i doktorantów pomocne może być zwrócenie się do Biura Karier swojej uczelni, sekretariatu swojego wydziału lub analogicznych jednostek. Można tam otrzymać informacje o aktualnych możliwościach wsparcia rozwoju naukowego.

Warto także pamiętać, że stypendia charakteryzują się sezonowością. W przypadku stypendiów naukowych, nabory najczęściej organizowane są raz lub dwa razy do roku (na jesień i wiosnę).

Co oprócz stypendium?

Poza stypendiami, warto zainteresować się konkursami naukowymi. Częste wśród nich są konkursy wyróżniające najlepsze prace dyplomowe z danej dziedziny oraz konkursy na projekty badawcze kierowane do uczniów. Pojawiają się także bardziej nietypowe propozycje, jak np. konkursy na projekty innowacji, eseje czy reportaże. Warto pamiętać, że przez cały rok w zakładce Konkursy na naszym portalu znajdziecie aktualne oferty różnorodnych konkursów naukowych.

Wszystko o stypendiach – specjalnie dla Was!

Uważacie, że warto tworzyć i rozwijać miejsce, w którym setki tysięcy osób mogą otrzymywać informacje o różnorodnych programach wsparcia?

To wspaniale – my również wierzymy w tą misję i dlatego od ponad 10 lat tworzymy portal Moje Stypendium. 🙂 Znajdziecie tu oczywiście bazy aktualnych stypendiów, konkursów i staży. Regularnie publikujemy także ciekawe aktualności i rzetelne publikacje. Sprawiamy, że poszukiwanie stypendiów jest prostsze dzięki takim narzędziom jak kalendarium stypendialne czy newsletter.

Co więcej – możecie mieć realny wpływ na funkcjonowanie i kształt portalu! Zbieramy sugestie, komentarze, współpracujemy z wolontariuszami online. Sprawdźcie, jak włączyć się w rozwój największego portalu edukacyjnego o stypendiach w Polsce🙂 Zapraszamy!

Razem możemy uwolnić wiedzę o stypendiach!

Infografika przedstawiające najważniejsze dane z artykułu "Stypendia naukowe"