Dwoje ludzi w maseczkach na twarzach stykają się łokciami. Tekstu na obrazku mówi "stypendia a pandemia".

12.07.2021

Stypendia w Polsce a pandemia COVID-19

Pandemia COVID-19 skutecznie powstrzymała zarówno nasze plany, jak i rozwój samorządów i firm. Stanęły planowane inwestycje, opóźnieniom uległy bieżące działania, wstrzymane zostały także realizacje budżetów.

Warto więc zapytać, czy pandemia wpłynęła także na organizację programów stypendialnych?

Na początek przypomnijmy, że niemal 90% organizacji, które otwiera nabory stypendialne, to

W dużej mierze organizatorami stypendiów są więc lokalne instytucje, jak Urzędy Marszałkowskie Województw czy Urzędy Gmin. A to ich funkcjonowanie zostało najbardziej zachwiane przez pandemiczne restrykcje.

Drugim adresem są fundacje, często o sprecyzowanym profilu działalności, finansowane przez prywatnych darczyńców lub zbiórki społeczne. Wszystkie te podmioty musiały i wciąż muszą mierzyć się z trudnościami w prowadzeniu dotychczasowych działań.

Firmy oraz szkoły wyższe także organizują stypendia, lecz w skali kraju jest to zjawisko marginalne.

Czy pandemia wirusa COVID-19 wpłynęła na realizację programów stypendialnych?

W badaniu, które przeprowadziliśmy w 2020 r., zadaliśmy pytanie instytucjom organizującym stypendia, czy pandemia przeszkodziła im w realizacji programów. Niemal 54% pytanych odpowiedziało, że nie, co dowodzi stabilności inicjatyw stypendialnych w Polsce. Nie oznacza to jednak, że sytuacja pandemiczna nie wpłynęła zupełnie na ich działania.

Co się zmieniło?

Najczęstsze niedogodności lub zmiany to:

  • zmiany terminów w harmonogramie programów stypendialnych (np. wydłużony termin składania wniosków lub opóźnienia w wyłonieniu stypendystów),
  • zmniejszenie lub zwiększenie liczby stypendystów i kandydatów,
  • brak możliwości spełnienia pewnych kryteriów przez kandydatów (z uwagi na odwołanie konkursów oraz zmianę trybu nauki na zdalną),
  • odwołanie wydarzeń towarzyszących programowi (uroczystości wyłonienia stypendystów, warsztaty).

Organizacje często wprowadziły nowe rozwiązania w realizacji programów stypendialnych: przekładały terminy naborów, zmieniały sposoby składania wniosków. Jednak utrata części źródeł finansowania stypendiów dotknęła zaledwie ok. 5% organizatorów. To optymistyczne dane, które pokazują, że programy stypendialne są stabilnym źródłem wsparcia.

Pojedyncze przypadki pokazały także, że trudny czas pandemii umożliwił nawiązanie współpracy z nowymi partnerami lub pozyskanie nowych źródeł finansowania.

Co to oznacza?

Cieszy przede wszystkim stałość w działaniu podmiotów zaangażowanych w organizację programów stypendialnych oraz umiejętność dostosowania kryteriów naboru do zmieniającej się szybko rzeczywistości. Oczywiście, wsparcie finansowe i pozafinansowe podczas kryzysów stało się jeszcze bardziej istotne dla samych stypendiobiorców.

Opublikowane raporty pokazują, że pandemia zmieniła świadomość w zakresie filantropii, a dla niektórych okazała się impulsem do bezpośredniego zaangażowania się w działania społeczne. Być może jest to zapowiedź pozytywnych zmian oraz wzrostu programów stypendialnych w Polsce?

Chcesz wiedzieć jeszcze więcej o stypendiach?