Grafika przestawia zdjęcie rusztowania budowniczego. Napis na grafice, białym bezszeryfowym fontem na ciemnoczerwonym tle głosi: "Stypendia branżowe: narzędzie rozwoju firmy poprzez wsparcie edukacji".

28.05.2020

Stypendia branżowe: narzędzie rozwoju firmy poprzez wsparcie edukacji

Zapraszamy do lektury najnowszej publikacji portalu Moje Stypendium pn. „Stypendia branżowe: narzędzie rozwoju firmy poprzez wsparcie edukacji”. Jest to tekst dotyczący stypendiów branżowych i klas patronackich. W tym artykule przybliżymy cel broszury, jej główne zapisy oraz przedstawimy partnerów, dzięki którym ukazała się publikacja.

Stypendia branżowe w Polsce

Jak zapewne wiecie, program Moje Stypendium przeprowadza analizy systemu stypendialnego w Polsce. Co ważne, refleksja organizatorów programów stypendialnych, jak również pogłębiona ewaluacja inicjatyw stypendialnych służą rozwojowi tych programów.

W tej broszurze skupiamy się na lokalnych programach i ich specyfice. Co za tym idzie, przedstawiamy kontynuację badań nt. rynku stypendialnego na poziomie lokalnym. Publikacja omawia stypendia branżowe, ich skuteczność jako narzędzia wzmocnienia stypendystów i absolwentów na rynku pracy, a także jako inicjatyw budujących lokalny kapitał społeczny.

Każdy z szerzej opisanych programów został utworzony z myślą o potrzebach lokalnego rynku pracy, jest systematycznie realizowany od co najmniej kilku lat oraz zakłada współpracę z koalicją partnerów. Podobnie jak programy opisane w broszurze „Stypendia. Co? Gdzie? Jak?”, mogą one zatem służyć za inspirację dla istniejących i planowanych inicjatyw stypendialnych.

Mamy zatem nadzieję, że broszura wpłynie pozytywnie na dalszy rozwój stypendiów krajowych, wyeksponuje dobre praktyki i standardy realizacji programów stypendialnych, a także skłoni do pogłębionej refleksji nad dotychczasowymi rozwiązaniami.

Struktura publikacji

Niniejsza publikacja przybliża tematykę stypendiów branżowych i klas patronackich w Polsce. W pierwszej części opisujemy, w jaki sposób stypendia branżowe mogą być narzędziem kształtowania lokalnego rynku pracy oraz wzmocnienia kompetencji zawodowych stypendystów. Druga część zawiera opis sześciu branżowych programów stypendialnych i powstała dzięki współpracy z ich organizatorami. Ostatnia, trzecia część, przybliża zaś ogólną charakterystykę segmentu stypendialnego, jakim są stypendia branżowe i klasy patronackie. Co więcej, jej zwieńczeniem jest zestaw rekomendacji dla organizacji prowadzących lub planujących realizację inicjatyw stypendialnych.

Partnerzy, organizatorzy stypendiów branżowych i klas patronackich

Dziękujemy serdecznie wszystkim Organizacjom, które przyczyniły się do powstania publikacji:

  • Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności,
  • Fundacji UAM,
  • Spółdzielczej Mleczarni Spomlek,
  • Zakładowi Produkcji Kruszyw w Gniewie,
  • „Roztocze” Zakładowi Usługowo Produkcyjnemu sp. z. o. o.,
  • Lubelskiemu Węglowi „Bogdanka”.

Wybrane stypendia branżowe w Polsce: case studies

Jak wspomniano wcześniej, w publikacji przedstawiamy sześć programów stypendialnych, działających w Polsce – poniżej znajduje się ich krótki opis.

Młodzi w Łodzi: Stypendia Pracodawców

Program Młodzi w Łodzi powstał, aby zachęcić młodych ludzi do wiązania swojej przyszłości z Łodzią, wspierać rozwój kariery zawodowej łódzkich studentów oraz zapewnić lokalnym przedsiębiorcom i potencjalnym inwestorom wysoko wykwalifikowane kadry. Realizatorem programu jest Biuro Rozwoju Gospodarczego i Współpracy Międzynarodowej Urzędu Miasta Łodzi. Przy współpracy z największymi łódzkimi uczelniami oraz wiodącymi pracodawcami realizuje ono inicjatywy programu. Są to m.in. portal praktyk i staży, program stypendialny, bezpłatne szkolenia czy konkurs dla młodych przedsiębiorczych. Jednym z najważniejszych komponentów programu jest rozbudowany i unikatowy w skali kraju program stypendialny.

Program stypendialny im. dr. Jana Kulczyka

Stypendia im. dr. Jana Kulczyka dla studentów i doktorantów to najstarszy program stypendialny Fundacji UAM, realizowany od 1999 roku, obecnie we współpracy z Kulczyk Foundation oraz Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Stypendia przyznawane są studentom i doktorantom Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu za bardzo dobre wyniki w nauce, wybitne osiągnięcia naukowe oraz aktywność na rzecz uczelni. Uwzględniona może być również trudna sytuacja materialna kandydatów. W 2016 roku program  został wzbogacony o możliwość odbycia przez laureatów stażu w jednej ze spółek grupy kapitałowej Kulczyk Investment. Ma to zaowocować jeszcze większym zbliżeniem nauki i biznesu.

Program stypendialny dla studentów Stypendium SM SPOMLEK

Stypendium SM Spomlek przyznawane jest młodzieży podejmującej naukę lub uczącej się w szkołach wyższych na studiach licencjackich, inżynierskich i/lub magisterskich na kierunkach związanych z hodowlą bydła mlecznego, produkcją i przetwórstwem mleka oraz produkcją żywności. Wsparcie przyznaje się młodzieży, której rodzice są członkami Spółdzielczej Mleczarni Spomlek. Fundatorem stypendium jest Spółdzielcza Mleczarnia Spomlek.

Program stypendialny Wiedza Start

Wiedza Start to programy stypendialny dla szkół podstawowych realizowany ze środków Zakładu Produkcji Kruszyw w Gniewie na rzecz uczniów szczególnie uzdolnionych z terenu miasta i gminy Gniew. Nagrody otrzymuje pięcioro uczniów szkół podstawowych z terenu miasta i gminy Gniew z najlepszymi wynikami z egzaminu z matematyki.

Inicjatywy stypendialne firmy Roztocze

Roztocze. Zakład Usługowo Produkcyjny sp. z o. o. prowadzi dwa programy stypendialne: Stypendium motywacyjne oraz Dobry Start. Oba programy polegają na finansowym wsparciu beneficjentów. Ponadto, uczestnicy projektu mają możliwość zarówno odbywania praktyk zawodowych, jak i podjęcia pracy w firmie Roztocze. Uczniowie biorą także udział w wyjazdach na targi branżowe do Poznania i mają okazję szkolić się pod okiem kadry mentorskiej (pracowników, którzy odbyli szkolenie z zakresu dydaktyki nauczania i mentoringu) firmy Roztocze.

Programy stypendialne Spółki Akcyjnej Lubelski Węgiel „Bogdanka”

Lubelski Węgiel „Bogdanka” S.A., najnowocześniejsza i najbardziej efektywna kopalnia węgla kamiennego w Polsce, będąca częścią Grupy Enea, jednego z liderów polskiego rynku energetycznego, ściśle współpracuje z okolicznymi szkołami średnimi, m.in. w zakresie nagradzania uczniów szkół o profilu górniczym za wyniki w nauce w obrębie przedmiotów technicznych.

Aby dowiedzieć się więcej na temat tych programów, sposobu i historii ich funkcjonowania, zapraszamy do lektury części drugiej broszury „Stypendia branżowe – narzędzie rozwoju firmy poprzez wsparcie edukacji”.

Stypendia jako narzędzie wzmocnienia stypendystów i absolwentów na rynku pracy

Co istotne, stypendia patronackie/branżowe najczęściej oferowane są uczniom konkretnych szkół, zapewniając wsparcie finansowe w trakcie nauki. Często oferują one również możliwość odbycia stażu i/lub zatrudnienia w danej firmie. Jest to zatem model ścisłej współpracy między szkołami zawodowymi i/lub uczelniami, a przedsiębiorstwami.

Celem tych inicjatyw, oprócz udzielenia wsparcia finansowego młodym ludziom, jest także zachęcenie ich do wyboru konkretnych kierunków edukacji. Umożliwia to jednocześnie zapewnienie firmie oferującej stypendium wykwalifikowanych kadr, wysokiej klasy specjalistów mogących w przyszłości zasilić zespół darczyńcy.

Pośrednio jednak celem tego typu stypendiów jest rozwój konkretnych gałęzi gospodarki. Pamiętajmy, że program stypendialny dużej, a nawet średniej firmy prywatnej może być istotny dla rozwoju lokalnego rynku pracy.

Warto podkreślić, że stypendia branżowe oraz staże są powszechnym modelem współpracy między szkołami zawodowymi i przedsiębiorstwami. Według twórców, inicjatywy te pomagają przedsiębiorcom poznać oraz przeszkolić odpowiednich pracowników, a także przygotowują młodzież do współczesnego rynku pracy. Dodatkowo, szkoła realizująca taki program stypendialny może pochwalić się wyższym prestiżem i nowatorskimi metodami nauczania, opartymi na odpowiedniej praktyce.

Zaś szersza analiza tego, jak działają i czemu służą stypendia branżowe zawarta jest w publikacji.

Analiza wybranych stypendiów branżowych i klas patronackich

W ramach badania wyodrębniono 23 programy stypendiów branżowych i 11 programów klas patronackich. Do podstawowych wniosków należą:

  1. Duży pluralizm sektora stypendiów branżowych i klas patronackich.
  2. Różnorodność form współpracy, w tym partnerstwo przedsiębiorstwa z jedną szkołą lub zespołem szkół, współpraca firmy z dwoma lub więcej szkołami oraz współpraca uczelni z firmą.
  3. Różnorodność oferowanych form wsparcia w ramach tych programów (stypendia, szkolenia, wizyty studyjne, staże i praktyki w firmie, wycieczki zawodowe, dodatkowe zajęcia, kursy i szkolenia specjalistyczne dla uczniów oraz nauczycieli, materiały i pomoce dydaktyczne, koszty dojazdu do szkoły, wyposażenie pracowni szkolnych czy wspólne opracowanie programu nauczania).
  4. Wartość analizowanych stypendiów waha się od 100 do 500 zł miesięcznie w przypadku wsparcia dla uczniów oraz od 500 do 1500 zł miesięcznie dla studentów.
  5. Stypendia przyznawane są najczęściej na okres jednego lub dwóch semestrów.
  6. Głównym kryterium przyznania stypendium są wyniki w nauce. Dodatkowo, niektórzy organizatorzy biorą pod uwagę wyniki egzaminów kwalifikujących do zawodu, ocenę z zachowania, frekwencję,  zaangażowanie społeczne.

Szczegółowe dane i refleksje analizy znajdują się w publikacji. Ponadto, w broszurze znajduje się także zestaw rekomendacji dla organizatorów stypendialnych.

Wierzymy, że broszura będzie miała pozytywny wpływ na rozwój stypendiów, wyróżni dobre praktyki oraz skłoni do refleksji.

A na koniec – zapraszamy do lektury także innych publikacji, dostępnych na portalu Moje Stypendium.

Źródła:

  1. Michał Frąk, Jak współpracują szkoły i firmy. Praktyki, staże, klasy patronackie, „Gazeta Wyborcza Kraków”, 25 marca 2019, krakow.wyborcza.pl
  2. Monika Pogroszewska, Program stypendialny dla studentów: firma zyska pracownika i odliczy koszty, „Rzeczpospolita”, 20 stycznia 2020, www.rp.pl
  3. Edunet Poland, Czym jest i w czym może pomóc klasa patronacka, edunet-poland.pl

Zdjęcie przedstawia okładkę broszury o stypendiach branżowych.