jakie stypendia na uczelni

4.09.2019

Jakie stypendia dla studentów?

Każdy student marzy o stypendium, ale jak właściwie można je zdobyć? Czy stypendium rektora przyznawane jest tylko za wysoką średnią ocen? Jakie są ustawowo określone progi przyznawania stypendium socjalnego? Na te i inne pytania dotyczące stypendiów finansowanych z budżetu państwa znajdziecie odpowiedź w tym artykule, który pomoże Wam rozeznać się w gąszczu przepisów i regulacji. Sprawdźcie, jakie stypendium możecie otrzymać w zależności od dochodu i osiągnięć.

Pamiętajcie również, że w 2018 roku weszła w życie nowa ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która wprowadza zmiany w zasadach i procedurach systemu pomocy materialnej dla studentów. Szczegółowe informacje na temat wprowadzonych zmian można znaleźć w wydanym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przewodniku po reformie. Dotychczasowe regulaminy ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów zachowują moc do 30 września 2019 r. – oznacza to, że w roku akademickim 2019/2020 obowiązuje już nowa ustawa.

Rodzaje stypendiów na uczelniach

W ramach środków przyznawanych przez państwo uczelnie przyznają stypendia rektora dla najlepszych studentów, stypendia socjalne dla studentów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, stypendia specjalne dla studentów z niepełnosprawnościami, stypendia ministra za znaczące osiągnięcia oraz jednorazowe zapomogi dla studentów, którzy znaleźli się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej.

A co jeśli studiujecie na kilku kierunkach równocześnie? Wówczas możecie otrzymać stypendium danego rodzaju tylko na jednym kierunku studiów – według własnego wyboru. Natomiast jedna osoba może otrzymywać różne rodzaje ww. stypendiów jednocześnie (np. otrzymywać stypendium rektora oraz stypendium ministra). Warunkiem jest spełnienie kryteriów każdego z otrzymywanych świadczeń.

Kto może ubiegać się o stypendia?

Czy wiecie, że stypendia finansowane z budżetu państwa kierowane są do naprawdę szerokiego grona studentów? O pomoc materialną mogą ubiegać się studenci kształcący się na studiach pierwszego i drugiego stopnia albo na jednolitych studiach magisterskich, w trybie stacjonarnym lub niestacjonarnym. Stypendia mogą otrzymywać studenci niezależnie od wieku.

Szczegółowe regulacje dotyczące prawa do ubiegania się o stypendia obejmują  studentów będących jednocześnie żołnierzami zawodowymi lub funkcjonariuszami służb państwowych – nie w każdym przypadku mogą oni ubiegać się o stypendium. Warto zapoznać się z informacjami na ten temat, dostępnymi na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a także we wspomnianym już wcześniej przewodniku po reformie.

O stypendia mogą ubiegać się studenci uczelni publicznych i niepublicznych funkcjonujących na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, a także studenci uczelni Kościoła Katolickiego oraz Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie.

Jednocześnie o uczelniane świadczenia pomocy materialnej oraz stypendium Ministra nie mogą ubiegać się studenci, którzy po ukończeniu studiów pierwszego stopnia kontynuują naukę na kolejnych studiach pierwszego stopnia oraz ci, którzy uzyskali już tytuł magistra lub równorzędny i podejmują naukę na kolejnych kierunkach studiów pierwszego i drugiego stopnia – niezależnie, kiedy dany tytuł został uzyskany i na jakim kierunku. Obejmuje to także tytuły zawodowe uzyskane za granicą.

Ile wynoszą stypendia dla studentów?

Choć ustawowo określona jest górna granica wysokości stypendium, dokładną kwotę stypendium ustala każda uczelnia. Dlatego jeśli poszukujecie szczegółowych informacji o pomocy materialnej na wydziale, warto przejrzeć stronę internetową waszej jednostki lub zwrócić się do sekretariatu albo samorządu. Na niektórych uczelniach istnieje również możliwość umówienia się na indywidualną konsultację z członkiem lub członkinią Odwoławczej Komisji Stypendialnej – informacje o terminach i sposobie, w jaki można się umówić również najczęściej znajdziecie w Internecie.

Łączna miesięczna kwota stypendium socjalnego i stypendium rektora dla najlepszych studentów nie może być wyższa niż 38% wynagrodzenia profesora (2435,80 zł).

Gdzie szukać szczegółowych informacji?

Szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania stypendiów dla studentów, w tym:

  • wysokość uczelnianych świadczeń pomocy materialnej lub sposób jej ustalania,
  • szczegółowe kryteria i tryb przyznawania tych świadczeń,
  • sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta,
  • tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej

ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

Warto również zaznaczyć, że zgodnie z nowymi przepisami, studenci nie muszą już składać oświadczeń o niepobieraniu świadczeń pomocy materialnej na więcej niż jednym kierunku.

Kiedy należy składać wniosek o stypendium?

Stypendia socjalne, stypendia specjalne oraz stypendia rektora przyznawane są na semestr lub rok akademicki.

Ww. stypendia student otrzymuje w danym roku akademickim przez okres do dziesięciu miesięcy. Jeśli ostatni rok studiów trwa jeden semestr (zgodnie z planem studiów) – stypendium jest przyznawane na okres do pięciu miesięcy. Stypendia te wypłacane są co miesiąc.

Według nowych przepisów, łączny okres, w którym dana osoba może otrzymywać świadczenia w ramach studiów – niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane – nie może przekroczyć 6 lat. Termin ten biegnie też wówczas, gdy osoba znajduje się na urlopie od zajęć, ale pozostaje na studiach. W przypadku przerwania studiów i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu jest kontynuowane, a nie rozpoczyna się od nowa.

Termin składania wniosków o stypendia jest ustalany indywidualnie przez każdą uczelnię. Często w przypadku stypendiów rektora i stypendiów socjalnych termin ten przypada na pierwszą połowę października, dlatego warto zajrzeć na stronę uczelni jeszcze przed rozpoczęciem roku akademickiego, aby zdążyć przygotować wszystkie potrzebne dokumenty.

Dla kogo stypendia rektora?

Stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać:

  • student po ukończeniu pierwszego roku studiów, który uzyskał za rok studiów wyróżniające wyniki w nauce lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym;
  • student pierwszego roku studiów pierwszego stopnia lub jednolitych magisterskich, przyjęty na te studia w roku złożenia egzaminu maturalnego, który jest laureatem olimpiady międzynarodowej albo laureatem lub finalistą olimpiady stopnia centralnego, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, albo medalistą co najmniej współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski w danym sporcie, o którym mowa w przepisach o sporcie;
  • student pierwszego roku studiów drugiego stopnia rozpoczętych w terminie roku od ukończenia studiów pierwszego stopnia, który spełnił ww. kryteria na ostatnim roku studiów pierwszego stopnia.

Stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów.

Choć może nam się wydawać, że stypendium rektora to tylko sposób wyróżnienia za dobrą średnią, osiągnięcia artystyczne, naukowe czy sportowe są równie ważnym kryterium. Niejednokrotnie zdarza się, że punkty za udział w konkursach czy publikacje pomogą nam przekroczyć próg nawet przy niższej średniej  – dlatego warto próbować!

Komu przyznawane są stypendia socjalne?

Stypendium socjalne przyznaje się studentom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. W praktyce oznacza to, że wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta nie przekracza progu dochodu ustalonego przez uczelnię.

Próg dochodu ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, w granicach od 668,20 zł do 1051,70 zł netto miesięcznie na osobę w rodzinie.

Oznacza to, że każdy student o dochodzie nieprzekraczającym 668,20 zł miesięcznie na osobę w rodzinie ma ustawowo zapewnione otrzymanie stypendium socjalnego.

Stypendium przyznaje się na wniosek studenta, dlatego nawet jeśli jesteście w powyższej grupie, nie zapomnijcie o złożeniu wniosku, aby otrzymać stypendium socjalne.

Według nowych przepisów, student którego miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty określonej w ustawie o pomocy społecznej (od 1 października 2018 r. – 528,00 zł), który ubiega się o stypendium socjalne, ma obowiązek przedłożenia aktualnego zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o sytuacji dochodowej i majątkowej swojej oraz rodziny.

Stypendium może otrzymać także student o wyższym dochodzie, jeżeli rektor określi wyższy próg dochodu, nieprzekraczający jednakże 1051,70 zł. Jest to ustawowa maksymalna wysokość i nawet w szczególnych przypadkach uczelnia nie może przyznać stypendium socjalnego przy wyższym dochodzie studenta.

Nowe przepisy dopuszczają również możliwość zwiększenia kwoty stypendium socjalnego otrzymywanego przez studenta w każdym „szczególnie uzasadnionym przypadku” – szczegółowe regulacje dot. takich przypadków mogą być doprecyzowane w regulaminie przyznawania świadczeń.

Stypendia finansowane z budżetu państwa a inne programy stypendialne

Warto pamiętać, że otrzymywanie stypendium socjalnego, specjalnego, rektora lub ministra nie wyklucza prawa studenta do otrzymywania innych stypendiów, takich jak:

  • stypendium przyznawane przez organy samorządu terytorialnego,
  • stypendium przyznawane przez pracodawców,
  • stypendium pochodzące ze środków własnych uczelni,
  • stypendium finansowane ze środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej.

Choć o stypendia rektora mogą się starać w większości studenci po ukończeniu pierwszego roku studiów (z wyjątkiem laureatów i finalistów olimpiad przedmiotowych), warto rozejrzeć się za innymi możliwościami wsparcia. Przykładowo, zdolni maturzyści pochodzący ze wsi lub mniejszych miejscowości którzy rozpoczynają studia na studiach licencjackich lub jednolitych magisterskich na uczelni publicznej mogą złożyć wniosek o Stypendium Pomostowe.

Przykłady stypendiów przyznawanych ze środków własnych uczelni to  Fundusz Stypendialny Ad Polonos na Uniwersytecie Jagiellońskim czy Stypendia Fundacji Łazarskiego.

Zachęcamy też do zapoznania się z innymi aktualnymi ofertami stypendialnymi dla studentów.

Powodzenia!

Wykorzystane w infografice ikony zostały stworzone przez Freepik dla www.flaticon.com na licencji CC 3.0 BY.