5.07.2020

Jakie są sposoby rekrutacji na stypendia?

Podobnie jak w przypadku kryteriów ubiegania się o stypendia, na pytanie o sposoby rekrutacji na stypendia można w łatwy sposób odpowiedzieć: „to zależy od programu”. Większości z nas stypendia kojarzą się z wyróżnieniem za dobrą średnią, czy za osiągnięcia w konkursach. I choć wiele programów stypendialnych faktycznie nagradza przeszłe osiągnięcia, to nie jedyny sposób rekrutacji na stypendia. Zaciekawieni? Czytajcie dalej!

Formularz to podstawa

Dokumentem, który musi wypełnić niemal każda osoba starająca się o stypendium, jest formularz aplikacyjny lub wniosek o stypendium. Zazwyczaj zawarte są w nim pytania o dane osobowe kandydata, dane kontaktowe itp. W zależności od typu stypendium, mogą się również pojawić pytania o dotychczasowe osiągnięcia. Przykładowo, w formularzach aplikacyjnych na stypendia naukowe organizatorzy mogą pytać o wyniki w nauce, publikacje naukowe, konkursy i konferencje, a w przypadku stypendiów artystycznych – uczestnictwo w wystawach czy spektaklach.

Warto również pamiętać, że formularz aplikacyjny jest dostosowany do grupy docelowej. I tak wniosek o stypendium dla ucznia będzie wymagał zgody rodzica lub opiekuna. Zaś stypendia kierowane do studentów mogą kłaść większy nacisk na średnią ocen niż stypendia dla doktorantów. W przypadku stypendiów socjalnych lub z elementem socjalnym (np. stypendia kierowane do uzdolnionej młodzieży z niezamożnych rodzin) ważnym elementem formularza będzie część dotycząca dochodów w rodzinie (często konieczne będzie potwierdzenie danych odpowiednimi dokumentami).

Czy są stypendia, które nie wymagają wypełniania formularzy? Tak, ale są one rzadkie i zazwyczaj są przyznawane przez instytucje, które mogą ocenić możliwości i osiągnięcia kandydata. Przykładowo, niektóre uczelnie zagraniczne automatycznie biorą pod uwagę wszystkich nowych studentów jako kandydatów do stypendium, bez konieczności dodatkowych formalności.

Przeszłość i przyszłość

Inną ważną kwestią, która wpływa na sposób rekrutacji na stypendium, jest to czy jest ono nagrodą za przeszłe osiągnięcia, czy finansuje ono przyszłe działanie podejmowane przez stypendystę – np. projekt artystyczny czy badania naukowe.

Do tego pierwszego przypadku zaliczają się między innymi stypendia samorządowe dla uczniów czy stypendia rektora dla studentów. W takim wypadku podstawową czynnością wymaganą od kandydata na stypendium jest udokumentowanie swoich osiągnięć. Wymagane może być przedstawienie takich dokumentów jak świadectwa, dyplomy, zaświadczenia udziału w konkursach czy zawodach. Czasem wystarczy wpisać swoje osiągnięcia do formularza, a udokumentować jedynie te, które dla organizatorów są najważniejsze (np. ukończenie studiów, certyfikaty językowe).

W drugim przypadku bardzo ważnym elementem rekrutacji będzie pomysł. W zależności od programu, różne są wymagania organizatorów co do szczegółowości opisu projektu. Przykładowo, kandydaci ubiegający się o stypendium w ramach programu „Rozszerzona rzeczywistość” musieli jedynie krótko opisać swój pomysł. W przypadku stypendium artystycznego m.st. Warszawy osoby aplikujące musiały opisać nie tylko swój projekt, ale także cel, środki i metody oraz przewidywany rezultat realizacji projektu. Nierzadko wymagany jest również wstępny harmonogram działań oraz budżet, zwłaszcza w przypadku stypendiów na projekty badawcze.

Oczywiście, powyższe rozróżnienie nie jest sztywnym systemem i wielu organizatorów stypendiów na przyszłe działania wymaga również przedstawienia czy udokumentowania dotychczasowej działalności kandydata. Uprzednie osiągnięcia są swojego rodzaju wyznacznikiem tego, czy osoba aplikująca ma odpowiednie kompetencje i kwalifikacje, aby realizować swój projekt.

Jak poznać stypendystę?

Wielu organizatorów chce poznać bliżej potencjalnych stypendystów, dopytać ich o ich doświadczenie, idee, kwalifikacje.

Sposobem na to mogą być dodatkowe materiały, które może przesłać osoba aplikująca, aby wzbogacić swoją kandydaturę. Nierzadko materiałami pozwalającymi organizatorom poznać kandydatów od nieco mniej formalnej strony lub pozwalające zobaczyć sposób ich rozumowania i argumentowania są materiały takie jak eseje na zadany temat czy krótkie filmiki. Przykładowo, organizatorzy Konkursu im. Olgi Rok zachęcają kandydatki do przesłania krótkiego filmu o sobie i swojej pracy – choć nie jest to element konieczny.

Wieloetapowa rekrutacja pozwala na lepsze poznanie wstępnie wybranej grupy kandydatów, na przykład poprzez przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej w kolejnych etapach rekrutacji. Kandydaci mogą także zostać poproszeni o przesłanie dodatkowych materiałów, np. szczegółowego opisu projektu czy dokładnego budżetu.

Innym sposobem, który pozwala poznać kandydata „od zewnątrz”, są referencje. Często wymagają one od kandydata jedynie podania danych kontaktowych osób, z którymi łączy profesjonalna relacja (np. opiekun naukowy, pracodawca). Takie osoby mogą udzielić więcej informacji o jego uprawnieniach, kompetencjach, osobowości. W innych przypadkach organizatorzy mogą wymagać jedynie listów referencyjnych wystawionych przez takie osoby.

Kilka porad na koniec

Najważniejszym źródłem informacji o tym, jaki jest proces rekrutacji na dany program stypendialny, jest regulamin. Powinien być on dostępny do pobrania na portalu organizatora. Warto dokładnie przeczytać regulamin, aby uniknąć niespodzianek w procesie rekrutacji. Jeśli macie jakiekolwiek wątpliwości co do zapisów, najlepiej zwrócić się bezpośrednio do organizatora – na portalu MojeStypendium kontakt do organizatora programu stypendialnego znajdziecie na dole ogłoszenia.

Pamiętajcie, żeby odpowiednio wcześniej przygotować wszystkie dokumenty i odpowiedzi na pytania w formularzu. Zwłaszcza w obecnej sytuacji wielu organizatorów stypendiów dopuszcza aplikację przez Internet. W przypadku awarii sprzętu czy innych losowych wypadków będziecie mieli czas na reakcję lub skontaktowanie się z organizatorem.

A na koniec – pamiętajcie, żeby regularnie zaglądać na nasz portal, gdyż niemal codziennie dodajemy nowe ogłoszenia. Aby być na bieżąco z ciekawymi ofertami, polecamy zapisać się na newsletter. Zajrzyjcie też do kalendarium, żeby nie przegapić terminów naborów.

Trzymamy za Was kciuki! 🙂