Ilustracja do artykułu "Dla kogo są stypendia?"

17.06.2021

Dla kogo są stypendia?

Wielu osobom stypendia kojarzą się z wyróżnieniem uczniów i studentów za dobre wyniki w nauce. Jednak stypendia naukowe dla uczniów i studentów to tylko część społecznych programów stypendialnych w Polsce. W niniejszym artykule wyjaśniamy, dla kogo są stypendia w Polsce, jakie kryteria są brane pod uwagę przy wyborze kandydatów oraz do jakich grup najczęściej kierowane są programy stypendialne. Opowiemy też nieco o stypendiach zagranicznych.

Do jakich grup docelowych kierowane są stypendia?

Czy wiecie, że w Polsce w latach 2019-2020 zorganizowano ponad 700 społecznych programów stypendialnych? Są to zarówno duże programy – np. stypendia przyznawane przez poszczególne ministerstwa czy ogólnokrajowe stypendia organizacji pozarządowych – jak i małe, lokalne programy stypendialne którymi kierują jednostki samorządu terytorialnego, szkoły czy lokalne fundacje i stowarzyszenia. O tym, kto w Polsce przyznaje stypendia i jakiego rodzaju są to stypendia, pisaliśmy 18 maja w naszym artykule Jakie stypendia są przyznawane w Polsce?.

Najwięcej programów stypendialnych kierowanych jest do uczniów: według ogólnopolskiego badania Mapa stypendiów III ponad 240 inicjatyw dedykowanych jest wyłącznie tej grupie. Drugą najbardziej popularną grupą docelową są studenci. Instytucje stypendialne w Polsce prowadzą ponad 100 programów kierowanych wyłącznie do tej grupy. Znacznie mniej inicjatyw stypendialnych w Polsce kierowanych jest do doktorantów czy naukowców.

Co ważne, wiele programów stypendialnych jest otwartych na kandydatury osób z różnorodnych grup. Najpopularniejsze są inicjatywy kierowane zarówno do uczniów, jak i studentów. W latach 2019-2020 wyróżniliśmy ponad 200 takich inicjatyw.

Warto również pamiętać, że istnieje wiele programów kierowanych do osób niezwiązanych z konkretnym etapem edukacji. Są to m.in. programy dedykowane osobom pełnoletnim o znaczących osiągnięciach artystycznych/sportowych czy osobom z określonych grup zawodowych (np. stypendia dla bibliotekarek przyznawane w Konkursie im. Olgi Rok).

Więcej informacji o tym, do jakich grup kierowane są stypendia znajdziecie w najnowszym raporcie z ogólnopolskiego badania programów stypendialnych Mapa stypendiów III. Raport w wersji skróconej dostępny jest za darmo na naszym portalu. Aby móc pobrać wersję pełną, wystarczy wypełnić krótką ankietę.

Jakie są kryteria przyznawania stypendiów w Polsce?

W wielu przypadkach organizatorzy stypendiów ustanawiają więcej niż jedno kryterium przyznania stypendium. A zatem, choć przykładowo stypendium może być przede wszystkim nagrodą za dobre wyniki w nauce, kandydaci mogą uzyskać dodatkowe punkty np. za działalność społeczną.

W badaniu Mapa stypendiów III zapytaliśmy organizatorów stypendialnych, jakie kryteria stosują przy rekrutacji do swoich programów. Ich odpowiedzi pokazały, że:

  • najczęściej kluczowym kryterium są osiągnięcia naukowe kandydata,
  • często istotne są osiągnięcia artystyczne i sportowe,
  • istotną rolę pełni działalność społeczna i wolontariat, co podkreśla społeczny charakter wielu programów stypendialnych.

Podobnie jak pisaliśmy powyżej, znaczenie mają także kryteria dotyczące poziomu edukacji oraz wieku kandydatów. Są one obecne w programach kierowanych do konkretnych grup. Są to np. stypendia tylko dla uczniów szkół podstawowych czy tylko dla studentów.

Co ważne, często pojawia się również kryterium dochodu w rodzinie. Mimo tego, że liczba programów o charakterze stricte socjalnym maleje, wielu organizatorów łączy kryteria dotyczące sytuacji finansowej kandydata z innymi (np. naukowymi).

W przypadku lokalnych stypendiów (np. organizowanych przez samorządy) częstym kryterium jest miejsce zamieszkania kandydata.

Warto pamiętać, że kryteria rekrutacji powinny być wymienione i opisane w regulaminie danego programu stypendialnego. Dlatego jeśli interesuje Was konkretny program, zawsze zachęcamy do szczegółowego czytania regulaminu. Zaś w przypadku wątpliwości warto skontaktować się z organizatorem stypendium.

Stypendia zagraniczne

Stypendia zagraniczne to ogromnie zróżnicowana grupa programów. Dlatego trudno jest pokusić się o jakiekolwiek uogólnienia dotyczące tego, do kogo kierowane są te stypendia. Na całym świecie istnieją bowiem zarówno programy posiadające bardzo szczegółowe kryteria (np. stypendia dedykowane kandydatom na konkretny kierunek studiów na danej uczelni) jak i otwarte do szerszej grupy (np. pełnoletnich osób zaangażowanych społecznie).

Jednocześnie, pisząc o stypendiach zagranicznych warto wspomnieć że kluczowym kryterium jest kraj pochodzenia kandydata. W naszej bazie stypendiów zagranicznych selekcjonujemy dla Was jedynie programy na które wnioski mogą składać kandydaci z Polski. Zachęcamy do regularnego odwiedzania bazy! Przez cały rok regularnie dodajemy do niej zarówno programy dla studentów, doktorantów i naukowców, jak i rezydencje artystyczne. Zdarzają się również bardziej nietypowe stypendia, np. kierowane do osób zaangażowanych społecznie czy programy dla uczniów chcących spędzić rok w szkole za granicą.

Wszystko o stypendiach – specjalnie dla Was!

Uważacie, że warto tworzyć i rozwijać miejsce, w którym setki tysięcy osób mogą otrzymywać informacje o różnorodnych programach wsparcia?

To wspaniale – my również wierzymy w tą misję i dlatego od ponad 10 lat tworzymy portal Moje Stypendium. 🙂 Znajdziecie tu oczywiście bazy aktualnych stypendiów, konkursów i staży. Regularnie publikujemy także ciekawe aktualnościrzetelne publikacje. Sprawiamy, że poszukiwanie stypendiów jest coraz prostsze dzięki takim narzędziom jak kalendarium stypendialne czy atrakcyjny newsletter.

Co więcej – możecie mieć realny wpływ na funkcjonowanie i kształt portalu! Zbieramy sugestie, komentarze, współpracujemy z wolontariuszami online oraz budujemy relacje z darczyńcami. Sprawdźcie, jak włączyć się w rozwój największego portalu edukacyjnego o stypendiach w Polsce🙂 Zapraszamy!

Razem możemy uwolnić wiedzę o stypendiach!