10.01.2016

Karta Zasad Dobrego Programu Stypendialnego

Programy stypendialne pomagają zmieniać świat! Dzięki nim młodzi ludzie mogą w pełni wykorzystywać własne talenty oraz podejmować decyzje życiowe zgodnie ze swoimi umiejętnościami i marzeniami. Dobre programy stypendialne przyczyniają się do rozwoju społeczności lokalnych i stają się trwałym fundamentem kapitału społecznego i ludzkiego. Są powodem do dumy dla ich organizatorów, stypendystów, fundatorów i całych społeczności!
Dobry program stypendialny to także gruntownie przemyślana inwestycja. Aby była ona rzetelnie przygotowana, ale też – aby przywrócić słowu „stypendium” należne mu znaczenie,
powstała Karta Zasad Dobrego Programu Stypendialnego. Jest ona efektem wspólnej pracy środowiska instytucji zaangażowanych w rozwój programów stypendialnych
skupionych wokół konferencji „Stypendia w polskiej edukacji”.

Karta Zasad Dobrego Programu Stypendialnego to propozycja dobrowolnego przyjęcia standardów, których przestrzeganie przyczyni się do unowocześnienia systemu
stypendialnego w Polsce. W zależności od zasięgu i etapu rozwoju programu stypendialnego mogą istnieć takie, które spełniają poniższe zasady oraz takie, które dzięki wprowadzeniu
nowych rozwiązań, będą mogły w przyszłości spełnić normy zawarte w Karcie. Mogą istnieć również programy stypendialne, których organizatorzy rozwiną Kartę o dodatkowe,
wypracowane przez nich zagadnienia, charakterystyczne dla tych programów. Karta skierowana jest też do instytucji zainteresowanych uruchomieniem programu stypendialnego.

Ta propozycja Karty stanowi nasz wkład w debatę na temat zasad realizacji programów stypendialnych.

1. DOBRE PROGRAMY STYPENDIALNE ODPOWIADAJĄ NA KONKRETNE POTRZEBY
Tworzone są w oparciu o rzetelne rozpoznanie potrzeb grup i społeczności, którym mają służyć. Rozpoznanie uwzględnia znajomość określonego terytorium, społeczności lub grupy
pod kątem potrzeb społecznych, problemów oraz obszarów z potencjałem rozwoju. Oparcie strategii stypendialnej na wnikliwej analizie przyczynia się do zwiększenia jej skuteczności i
trafniejszego wydatkowania pieniędzy. Dobre programy mają jasno sprecyzowany cel. Jeżeli programy powstały ze spontanicznej chęci pomocy, która nie była poprzedzona taką analizą, warto je rozwijać i zmieniać dostosowując do potrzeb przyszłych stypendystów.

2. DOBRE PROGRAMY STYPENDIALNE SĄ TRANSPARENTNE
Spisane i jawne regulaminy jasno określają zasady oceny zgłoszeń, przyznawania stypendiów oraz działania komisji oceniających wnioski, a także zawierają zapisy wykluczające konflikt interesów. To podstawa funkcjonowania każdego programu stypendialnego oraz gwarancja wiarygodności.

3. DOBRE PROGRAMY STYPENDIALNE SĄ STABILNE FINANSOWO
Celem organizatorów programów stypendialnych powinno być dążenie do stabilności finansowej, co umożliwi swobodną realizację wyznaczonej misji i celów programu. Środkiem do tego celu jest czerpanie z możliwie różnorodnych źródeł finansowych lub tworzenie trwałego funduszu, np. poprzez zebranie kapitału żelaznego.

4. DOBRE PROGRAMY STYPENDIALNE BUDUJĄ SILNĄ SPOŁECZNOŚĆ ALUMNÓW
Alumni programów stypendialnych są ich najlepszymi ambasadorami, ponieważ dają świadectwo skuteczności przed opinią publiczną, przyszłymi stypendystami oraz potencjalnymi fundatorami. W przyszłości mogą się stać partnerami programu, wspierając go pracą wolontariacką lub dołączając do grona fundatorów.

5. DOBRE PROGRAMY STYPENDIALNE BUDOWANE SĄ WSPÓLNIE
Tworzone we współpracy z koalicją partnerów zwiększają wiarygodność inicjatyw stypendialnych oraz pomagają w ich promocji. Dla indywidualnych darczyńców jest to szansa
na zaangażowanie w swoje prace niezależnych ekspertów. Pozyskanie wielu uczestników życia społecznego nie tylko sprawia, że łatwiej jest dotrzeć do młodych ludzi potrzebujących
wsparcia, lecz także pomaga w pozyskaniu nowych fundatorów i sojuszników.

6. DOBRE PROGRAMY STYPENDIALNE SĄ CYKLICZNIE EWALUOWANE
Zwiększanie efektywności i skuteczności programów jest niemożliwe bez okresowego podsumowywania ich działalności, badania ich funkcjonowania i wpływu na drogi życiowe
stypendystów. Dopiero taka systematyczna ocena sprawia, że można odpowiednio zaprojektować ofertę stypendialną i dostosowywać ją do zmieniających się potrzeb młodych ludzi oraz pracodawców.

7. DOBRE PROGRAMY STYPENDIALNE WYKORZYSTUJĄ NOWOCZESNE
TECHNOLOGIE
Wykorzystanie nowoczesnych technologii powinno być dostosowane do grupy odbiorców programu stypendialnego. Jednak Internet to dzisiaj najtańsza i najłatwiej dostępna forma
dotarcia do szerokiego grona potencjalnych stypendystów i ewentualnych fundatorów. Promocja programu stypendialnego poprzez Internet jest odpowiedzią na rosnące oczekiwania
młodych ludzi, w coraz większym stopniu opierających swoją komunikację na nowych mediach. Dobry program wykorzystuje nowoczesne technologie w komunikacji, procesie
rekrutacyjnym i ocenie wniosków, co usprawnia zarządzanie programem oraz sprawia, jest on bardziej przejrzysty.

8. DOBRE PROGRAMY STYPENDIALNE SĄ ROZPOZNAWALNE
Programy stypendialne kształtują swój wizerunek poprzez odpowiednią komunikację. Kapitałem programów stypendialnych są historie ich stypendystów. To właśnie one najbardziej poruszają wyobraźnię opinii publicznej. Programy mogą też tworzyć swoiste pomniki, upamiętniając życie i dokonania patronów programów stypendialnych lub promować ważne idee.

9. DOBRE PROGRAMY STYPENDIALNE …
Każda instytucja, która przyjmuje powyższe uniwersalne zasady, może uzupełnić tę kartę o stosowane przez siebie standardy, które w istotny sposób wpływają na wysoką jakość i rozwój prowadzonego programu stypendialnego.